
De Keris
In de regel heb je er maar 1, hooguit 2 nodig
De Keris is misschien wel de bekendste talisman uit Indonesië. Met zijn golvende kling die versierd is met de welbekende tekening genaamd Pamor, hebben de meeste mensen onder ons wel een kleine indruk van wat de Keris betekend.
De Keris heeft verschillende uiterlijkheden en elke Keris heeft zijn of haar eigen karakter. Dit zijn niet de onderwerpen die ik hier ga bespreken. Daar zijn weer andere websites voor. Ik ga het niet hebben over de spiritualiteit van de Keris, over de Pamor of over de vormgeving. Wat ik wil gaan omschrijven zijn een deel van mijn eigen ervaringen met de Keris.
Het eerste wat men moet begrijpen omtrent de Keris, is dat de Keris een spiritueel "wapen" is die ons begeleidt op het pad des Leven. Hiermee zeggende is de Keris beslist NIET gemaakt om iemand het leven zuur te maken of om iemand te beschadigen. Dit zijn nog altijd de handelingen vanuit de mens en enige vormen van vervloekingen mogen we hierom dus nooit bij een tool zoals de Keris neerleggen.
Elke Keris heeft een eigen karakter en dat maakt het dus dat elke Keris wel gemaakt is om iemand te dienen maar niet iedereen is geschikt om die ene Keris te dragen. Ik vergelijk het soms weleens met mensen: de ene past wel bij je om mee om te gaan, de ander weer niet. Is misschien niet een respectable vergelijking, het is ook enkel om aan te duiden wat ik bedoel te zeggen.
Hoeveel Kerissen je mag dragen is afhankelijk van hoeveel tijd je wilt en kunt steken om een Keris te verzorgen ten behoeve van jou levenspad, en of je Kerissen draagt puur om te verzamelen. Want dat kan natuurlijk ook, dat je Kerissen in huis haalt enkel en alleen om te verzamelen.
Volgens de tradities zouden we er maar 1 horen te dragen, hooguit 2 of 3. Doch de mens is altijd wel in beweging en heeft de mens hiermee soms iets meer nodig dan dat de verhalen vertellen. Om die reden draag ik meerdere Kerissen.
De meeste mensen die ik heb mogen ontmoeten, droegen Kerissen om vooruit te komen in het leven. Zij verzorgen hun Keris alsof de Keris deel uit maakt van het gezin. Weer andere dragen Kerissen vanwege emotionele waarde, of puur omdat ze Kerissen willen verzamelen vanwege de schoonheid van het uiterlijk van de Keris.
Wanneer je een Keris ziet hangen of staan bij iemand in huis, mag je de Keris niet uit de schede halen. En eigenlijk is het ook een beetje onbeschoft om te vragen wat voor Keris het is. Het is onbeschoft omdat de Keris persoonlijk is, en soms komen ze uit de familie en worden ze hiermee benadert als een Pusaka, een erfstuk overgedragen van ouder op kind (of van iemand anders uit de familie).
Wat vaak de regel is, is dat de hoofdkeris zoals ik dat noem, dus de 1e Keris die in je leven is gekomen of de pusaka is van je familielid, altijd in de woonkamer hangt. Hangen er 2 Kerissen, dan hangt de hoofdkeris iets hoger dan de ander. Dit om aan de spirituele hiërachie tussen de Kerissen weer te geven.
In de slaapkamer hangen we geen Kerissen: de slaapkamer moet vrij zijn van energieën behalve van degene die er slapen. De slaap mag niet verstoord worden, privacy moet gererespecteerd blijven. Ook door de spirits met wie wij ons huis delen. Geef daarom altijd aan aan een Keris waar hij/zij wel en niet mag komen als het door het huis rondwaart.
Het is jou huis, jou regels. Je laat je buurman Henk ook niet op je slaapkamer komen.
Sommige hebben een Kerissenkamer, zo ook ik. Daar staan de Kerissen waarmee ik mediteer. Ook hierin staat een bepaalde hiërarchie: in mijn geval staat de belangrijkste Keris vooraan, en de overige Kerissen staan erachter. Deze hiërarchie heb ik voor mijzelf bepaald en het kan heel goed dat dit afwijkt van de traditionele handelingen vanuit Java. Ik heb hierin mijn gevoel gevolgd en geluisterd naar mijn Kerissen.
In de regel hoort een Keris via een ritueeltje worden overgedragen aan de volgende hoeder: de Sajen van de Jumat Kliwon kun je hier als leidraad gebruiken. Doch worden veel Kerissen verkocht via marktplaats en andere sites en daarmee rijst de vraag bij sommige of dit wel ok is?
Wij leven in iets andere tijden, en de meeste Kerissen die wij nu tegenkomen zijn afkomstig uit andere families. Je mag gerust een Keris kopen, maar houdt wel in je achterhoofd dat je op zijn minst een beetje bekend bent met de traditionele handelingen en dat je jezelf wilt verdiepen in de Keris die je ontvangt.
Laat de Keris wassen door een Keris wasser (ik heb adresjes waar je terecht kan en ik wil zelf binnenkort ook weer beginnen met Kerissen wassen), hiermee wordt het metaal schoongemaakt van roest en krijgt het metaal een mooie beschermingslaag die het metaal conserveert. Want dat is de technische kant van de Keris: metaal roest en moet goed onderhouden worden om het roesten tegen te gaan.
Daarna wordt de Keris welkom geheten in een vaak intieme sfeer door de hoeder van de Keris.
Met deze twee processen bescherm je de materie van de Keris: zowel op aards als spiritueel niveau.
De term Pusaka heb ik eerder laten vallen. Soms wordt deze term niet goed begrepen.
Pusaka betekend erfstuk. Wanneer je een Keris koopt is het geen Pusaka, maar draag je de Keris over aan je kind dan wordt de Keris hiermee een Pusaka. Dit geld ook voor andere Jimats als ringen, kettingen, wayangpoppen, etc.
In Nederland gaan we soms iets anders om met de Keris dan op Java. Gelukkig hebben we internet en kun je genoeg informatie vinden over de Keris. Op de foto die ik geplaatst heb zie je twee boeken die betrekking hebben op de Keris.
Het eerste boek van David Gallas is te koop via marktplaats en verteld de praktische kant met betrekking tot verzorging, omgang en benadering van de Keris. Het tweede boek verteld over de pamor van de Keris maar die is helaas niet meer zo makkelijk aan te komen.
Dat wat ik hier neer heb gezet, kan afwijken van hetgeen wat omschreven wordt in het boek van Davis Gallas. Ik raad u dan ook aan om dit boek van hem goed door te nemen mocht u oprechte interesse hebben in de Keris.
Wij zijn in Nederland best vrijpostig en wij willen nog weleens afwijken van tradities. Met betrekking tot de Keris zou ik daar goed mee opletten. Sommige Kerissen kunnen aangeven dat ze het ergens niet mee eens zijn en dan kan er spirituele onrust onstaan. Dat is alles behalve de bedoeling.