**Jumat Kliwon** 

Op deze dag is het gebruikelijk om de Keris te verzorgen. Sommigen binnen de Javaanse gemeenschap kiezen ervoor dit met veel ceremonieel gewicht te doen, door een uitgebreide rijsttafel te organiseren en de Kerissen prominent op tafel te tonen. 

Persoonlijk besteed ik niet altijd aandacht aan Jumat Kliwon; doorgaans bied ik mijn Sajen aan wanneer het mij uitkomt. Het is niet noodzakelijk om elke Jumat Kliwon te vieren. Mocht u echter de wens hebben om op een Jumat Kliwon een klein ritueel voor uw Keris uit te voeren, dan is dat uiteraard zeer welkom. 

**Welke Keris wilt u een Sajen aanbieden?** 

Het is niet vereist om alle Kerissen uitgestald op de tafel te leggen. 

U kunt uw Keris eenvoudig aan de muur laten hangen, tenzij u specifieke hulp of ondersteuning wilt aanvragen; dan kan het nodig zijn de Keris erbij te nemen. 

**Wat is een geschikte Sajen?**

Enkele voorbeelden van passende Sajen zijn: ongekookte witte rijst, zwarte koffie (kopi pahit – één kopje met suiker en één zonder), water, thee en kokosmelk. Daarnaast kunt u wierook en hars aanbieden. Gebruik een kooltje en breng wat hars aan. 

Verse bloemen zijn ook een optie; u kunt heet water koken, laten afkoelen, en daarmee bladeren van bloemen, inclusief groen, toevoegen. 

Het verdient aanbeveling om vijf kleuren te gebruiken: geel, wit, rood, groen en paars. 

Tenslotte is olie een mogelijkheid; gebruik slechts een druppeltje op uw Keris, aangezien te veel olie de Isi zou kunnen verstikken en niet noodzakelijk is. Let er wel op dat niet elke type olie past bij elke Keris. De ene Kris wilt melati olie, terwijl de andere Keris graag mysik olie wilt.

Zoet fruit zoals mango, appel, peer, banaan en sinaasappel is eveneens een passende toevoeging. 

**Wat doet u met uw Sajen na de ceremonie?** 

De rijst en het fruit kunnen door uzelf genuttigd worden, terwijl de drankjes aan de natuur kunnen worden teruggegeven, bij voorkeur in uw tuin, vergezeld van de intentie die u tijdens Jumat Kliwon heeft geponeerd. 

**Hoe haalt u de Keris uit de Sarong?** (LET OP: is GEEN verplichting)

Trek nooit zomaar een Keris uit de Sarong; deze handeling dient altijd vergezeld te gaan van een Javaanse spreuk en specifieke toestemming. 

Begroet de Keris met oprechtheid voordat je de Kris uit de schede haalt. 

Houdt de schede in uw linkerhand, met de rechterduim drukt u het lemmet uit de schede: de schede gaat van de kris. De keris blijft dus "stilstaan", de schede gaat dus omhoog.

Degene die de Keris uit de schede haalt, plaatst de schede ook weer terug over de Keris.

**Mag er muziek aanwezig zijn?** 

Gamelan muziek is zeer geschikt als achtergrondmuziek. 

Volgens de Javaanse kalender loopt de Jumat Kliwon van donderdag 18:00 tot vrijdag 18:00. 

Het is niet verplicht om elke Jumat Kliwon iets te ondernemen. 

Belangrijk is ook te onthouden dat de Keris niet wordt aanbeden. Hoewel de Keris een heilig object is, blijft het een instrument dat u naar eigen inzicht kunt hanteren. U beslist of u de Keris wilt gebruiken, en niet omgekeerd. Het is aan u om te bepalen of u deze richtlijnen al dan niet volgt. 

U heeft de vrijheid om hierin keuzes te maken.